Wat wordt verstaan onder rijangst?

vc block trauma na ongevalMen spreekt over rijangst wanneer men in het bezit is van een rijbewijs en het desondanks niet lukt om als een volwaardige verkeersdeelnemer op pad te gaan. Ook mensen die niet eens aan rijlessen durven te beginnen hebben waarschijnlijk last van rijangst. Rijangst kan zich in verschillende vormen openbaren. Het varieert van snelwegangst, tunnelfobie tot helemaal geen auto in durven stappen.

Mensen die last hebben van rijangst zijn niet alleen bang voor autorijden of voor het verkeer. Ze zijn vaak ook bang om bang te worden. Vaak is er in het verleden angst gevoeld bij een bepaalde (complexe) verkeerssituatie (of ongeval) en is men bang voor herhaling of ontstaat de angst voor het krijgen van lichamelijke reacties zoals hyperventileren, hartkloppingen, tintelingen, spierspanningen, misselijkheid, duizelingen ect. Daarnaast bestaat er nog zoiets als ‘bijrijdersangst’: deze mensen vinden het vreselijke eng om de controle uit handen te geven.
De snelheid die men angstvrij kan rijden hangt samen met het concentratievermogen wat nodig is op dat moment. Om alert auto te kunnen rijden maken de hersens adrenaline aan. In periodes van emotionele onstabiliteit zorgt deze adrenaline dat men gaat  overreageren en wordt men angstig in plaats van alert. Snelheid en concentratie spelen een grote rol bij het autorijden.

Rijangst kan voortkomen uit verschillende angststoornissen: Wanneer de rij-angst voortkomt uit agorafobie (pleinvrees) spreekt men ook wel over verkeersangst, omdat deze mensen vaak ook niet met het openbaar vervoer durven te reizen en ze bijvoorbeeld niet met een veerpont mee durven.
Ook een fobie kan leiden tot rij-angst. Voorbeelden hiervan zijn claustrofobie en acrofobie. Door deze angsten is men doodsbang voor bruggen, viaducten en tunnels. Er bestaat ook zoiets als sociale angst. Deze groep met rij-angst vindt het eng dat men in het verkeer te maken heeft met beoordeeld -en waargenomen te worden.
Rij-angst kan ook voortkomen uit een obsessieve-compulsieve stoornis. Men heeft dan allerlei rituelen en dwanghandelingen nodig om zich door het verkeer heen te kunnen manoeuvreren. Ook een Post Traumatisch Stress Syndroom kan leiden tot rij-angst.
Na een verkeersongeval heeft iedereen wel een tijdje wat schrik in de benen, maar bij een PTSS blijft men het ongeval/trauma herbeleven. Men wordt steeds angstiger en vermijdt de plaats van het ongeval en vaak ook alle situaties die er maar enigszins op lijken.
Dan zijn er nog een aantal vormen van rij-angst: angst om een hyperventilatieaanval te krijgen in de auto, bijrijdersangst, angst om te verdwalen, angst om in de auto last te krijgen van de lichamelijke beperking die men heeft. En tenslotte kan men ook rij-angst ontwikkelen omdat men simpelweg te weinig ervaring heeft opgedaan en men niet meer weet of men het (nog) wel kan?